jtemplate.ru - free Joomla templates


LỜI KHAI CỦA NHỮNG NGƯỜI DÂN THỊ TRẤN KHOJALY

BỊ QUÂN ĐỘI ÁC-MÊ-NI-A BẮT LÀM CON TIN1

Elshad Allahverdi Agayev:

Sau khi bắt giữ Khojaly từ đêm ngày 25 đến rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, tôi phải rời khỏi thị trấn cùng gia đình. Tuy nhiên, trong cuộc đụng độ này, chúng tôi đã lạc mất nhau. Sau đó, tôi bắt đầu tìm kiếm họ nhưng chỉ tìm thấy chị gái tôi Durdana bị thương ở chân tại nơi gọi là Garagaya, quận Aghdam.
Ngày 26 tháng 2 năm 1992, khoảng 8, 9 giờ sáng, quân Ác-mê-ni-a đã nổ súng, và chúng tôi cố gắng trốn thoát và ẩn nấp trong hào về phía Garagaya cùng với 5-6 người khác, nhưng  chúng tôi đã bị bao vây và bắt giữ. Chúng lăng mạ và đánh đập chúng tôi bằng nòng súng liên thanh, khúc gỗ và gậy sắt. Chúng bắt chúng tôi đi bộ ra đường cao tốc ở Askeran. Quân Ác-mê-ni-a ném đá, khúc gỗ và bắn vào đầu chúng tôi. Chúng đánh đập và tra tấn tôi và chị gái tôi Durdana trong khoảng 30 phút. Sau đó, chúng đưa chúng tôi đến khu cách ly của Sở Cảnh sát Askeran và dồn chúng tôi vào đoàn người đang chật cứng. Tại đây, chúng tra tấn chúng tôi dã man hơn. Cầm đầu các cuộc tra tấn là Karo, một người Ác-mê-ni-a, Trưởng Bộ phận Phòng cháy chữa cháy tại Sở Cảnh sát. Karo cùng với những người Ác-mê-ni-a khác mặc quân phục dùng dùi cui, nòng súng liên thanh, khúc gỗ và gậy sắt đánh đập những người dân trong các xà lim cách ly, nắm tóc phụ nữ kéo đi đến các hành lang, hãm hiếp họ và sau đó quẳng họ vào các xà lim riêng biệt.
Ngày 26 tháng 2 năm 1992, vào khoảng 12 giờ trưa đến 1 giờ chiều, có khoảng 7-8 tên lính Ác-mê-ni-a say rượu mặc quân phục tiến vào xà lim cách ly và bắt đầu đánh đập Zulfi, Elkhan, Nasib, Khagani và khoảng 30-40 người dân thị trấn Khojaly và làng Garadagli mà tôi không thể nhớ tên. Một tên lính Ác-mê-ni-a đã dùng nòng súng liên thanh AKM đánh vào miệng tôi và làm rách môi trên của tôi. Bây giờ, tôi vẫn còn một vết sẹo do thương tích đó. Một người dân thị trấn Khojaly, lái xe tải Huseyn, đã phát điên sau khi bị những tên lính Ác-mê-ni-a đánh đập. Ông ấy luôn cười phá lên và đó là lý do tại sao chúng giết ông ấy ở đó. Khi quân Ác-mê-ni-a phát hiện ra rằng một người dân khác của thị trấn Khojaly là Elkhan là một tay súng “Alazan”, chúng đã dùng dao mổ bụng ông ấy và đưa ông ấy đi đâu đó. Sau đó, chúng tôi nghe phong thanh là Elkhan đã chết do các vết thương quá nặng. Chúng lôi cậu bé Khagani đi đâu đó, và kể từ đó đến nay chúng tôi không biết tin tức gì về cậu bé. Chúng cũng đưa tay súng liên thanh Natig đi đâu đó.
Tôi nhớ là vào ngày 27 tháng 2 năm 1992, tôi đã được đưa tới xà lim của Sở Cảnh sát. Tại đó, theo chỉ dẫn của Karo, những tên lính Ác-mê-ni-a đã lột quần áo người dân và bắt đầu đánh đập họ bằng những khúc sắt đến khi họ bất tỉnh. Đêm đó chúng cũng đánh đập tôi, nhưng trước khi chúng bắt đầu đánh đập tôi thì tôi nhìn thấy chúng đã mang vào xà lim một cậu bé tên là Mobil làm việc ở tiệm bánh mỳ ở Khojaly. Karo đã dùng súng lục bắn bị thương chân Mobil và cậu bé đã gục xuống. Sau đó, chúng bắt đầu đánh đập cậu bé. Tôi không biết chuyện gì đã xảy ra với cậu bé sau đó. Chắc là chúng đã giết cậu ấy rồi.
Những tên lính Ác-mê-ni-a đã dùng kìm nhổ một bên râu trên mặt Ilgar, để lại bên kia, sau đó chúng bắt đầu nhạo báng và làm nhục ông. Theo lệnh của Karo, chúng không đưa bánh mì và nước cho chúng tôi. Vào ngày 1 tháng 3 năm 1992, Karo đã bắn con trai của Shahmali, Faiq, ở sân của Sở Cảnh sát vì đã không gọi Ganja là “Kirovabad”. Tôi không được chứng kiến tận mắt việc này mà chỉ biết được qua những người dân thị trấn Khojaly mà tôi cũng không nhớ nổi tên họ. Tôi đã nghe thấy tiếng gào thét của Faiq trong khi Karo và những tên trợ tá của hắn ta tra tấn anh ở xà lim liền kề. Anh ấy là một người đàn ông dũng cảm. Anh ấy đã chửi rủa quân Ác-mê-ni-a là những tên tàn bạo và chúng bắt đầu tra tấn anh dã man hơn.

Vào tháng 3 năm 1992, chúng đưa tôi, chị gái tôi Durdana và hai cô gái chừng 12-13 tuổi tôi không biết từ Khojaly, bằng xe UAZ đến phía A-déc-bai-gian.



_____________________
1Được lập dựa trên hồ sơ hình sự điều tra của Văn phòng Công tố viên Cộng hòa A-déc-bai-gian.

 



Yashar Shahmali Alimammadov:

Từ đêm ngày 25 đến rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, sau khi xảy ra vụ chiếm giữ thị trấn Khojaly, tôi đã phải rời thị trấn cùng với vợ tôi, Saida, con trai 6 tuổi Siraj, cha tôi, Shahmali, anh họ tôi Saadat và những người họ hàng khác. Vào ngày 27 tháng 2 năm 1992, vào khoảng 10-11 giờ sáng, một đội quân Ác-mê-ni-a được trang bị vũ khí đã bao vây và bắt giữ chúng tôi gần làng Pirjamal. Chúng chụp bao tải lên đầu chúng tôi và đưa chúng tôi đi đâu đó bằng xe ô tô. Khi chúng bỏ bao tải ra, chúng tôi thấy mình ở trong chuồng bò, xung quanh toàn là lừa và cừu. Ở đó, tôi nhìn thấy khoảng 200-300 người dân thị trấn Khojaly, trong đó cả phụ nữ và người già, cũng như con trai tôi, cha vợ tôi Jamil, anh trai tôi Faiq và những người khác. Sau đó, chúng đưa anh trai tôi Namiq đi. Những tên lính Ác-mê-ni-a lấy tiền, vàng, đồ trang sức và những thứ giá trị khác của mọi người, cho tất cả đồ vừa cướp được vào một chiếc bình lớn và nói rằng đối với chúng, chúng có thể mua vũ khí và giết quân A-déc-bai-gian.

Cũng ngày hôm đó, lúc 4 giờ chiều, có khoảng 20 người đàn ông râu quai nón trong trang phục thường dân và quân đội tiến vào chuồng ngựa, tay cầm các thanh thép, gỗ và súng liên thanh, chia chúng tôi thành vài nhóm và bắt đầu đánh đập dã man bằng cách đánh vào đầu, lưng và chân chúng tôi. Chúng đẩy người nọ vào người kia. Đã có nhiều người bị gẫy xương sườn, răng và bị thương ở đầu. Chúng còn dùng kìm nhổ răng vàng. Chúng dùng nòng súng liên thanh đánh vào mũi tôi khiến mũi tôi bị gãy. Tôi đau quá đến mức ngất đi và, sau khi hồi tỉnh, tôi không thể nhìn thấy gì trong giây lát. Sau khi đánh đập chúng tôi một cách tàn nhẫn và dùng súng lục đe dọa, chúng bắt chúng tôi đứng bằng một ngón chân hàng giờ liền và ăn đất trộn với phân gia súc.

Vào ngày 1 tháng 3 năm 1992, chúng đưa chúng tôi đến Sở Cảnh sát Askeran và chúng tôi đã gặp đồn trưởng Karo. Tên này đã làm việc ở đó với chức danh là Trưởng Bộ phận Phòng cháy chữa cháy. Karo nói với tôi rằng tôi sẽ chết. Chúng gom chúng tôi vào xà lim tạm bợ và bắt đầu tra khảo chúng tôi. Karo ra lệnh cho tôi, Isa và Elkhan ở trong xà lim và đưa những người khác đi. Khi con trai tôi bắt đầu gào khóc nói muốn ở lại với tôi, hắn đã đánh cháu rất dã man. Hắn dùng nòng súng đánh gục tôi và yêu cầu 10-12 tên lính Ác-mê-ni-a râu quai nón dùng dùi cui đánh tôi. Do những cú đánh quá mạnh nên tôi bị ngất đi. Khi tỉnh lại, Elkhan nói với tôi rằng chúng đã dùng dùi cui đánh tôi hơn 50 lần, và ngay cả khi tôi bị ngất đi. Sáng sớm ngày 2 tháng 3, chúng mới thả chúng tôi ra.

Sau khi thoát chết trở về, tôi đã được những người dân Khojaly là Valeh, chú tôi Mammad, Jamil, Janan (đã chết), Ilgar, Ilham (đã chết), Durdana (chị ấy làm tổng đài viên tại bưu điện Khojaly), và anh trai Elshad, đã bị bắt làm con tin tại Sở Cảnh sát Askeran, cho biết những gì đã xảy ra với Faiq. Vì vậy, theo họ, Karo đã hỏi anh trai tôi Faid nơi anh đã nghiên cứu. Sau khi anh ấy trả lời “ở Ganja”, Karo đã bắt anh ấy gọi là “Kirovabad”, song Faiq vẫn khăng khăng nói “Ganja”. Sau đó, Karo lại hỏi Faiq: “Vậy Karabakh là của ai?”, và Faiq đáp lại: “Karabakh là của chúng tôi”. Sau đó, Karo rút súng ra và bắn vào ngực và cổ họng anh ấy tại sân của Sở Cảnh sát để tước đi mạng sống của anh ấy. Hiện nay, tôi được xếp vào nhóm thương tật thứ hai do những vết thương từ cuộc vây bắt đó.




Zulfu Ibrahim Mammadov:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a đã bao vây và nã pháo vào thị trấn Khojaly. Cùng với gia đình, chúng tôi đã cố gắng phá vòng vây song quân Ác-mê-ni-a đã bắt giữ chúng tôi và tống chúng tôi vào xà lim. Ở đó có hơn 20 người đồng hương của tôi. Quân Ác-mê-ni-a đã tra tấn và đánh đập chúng tôi hàng ngày; một số người trong chúng tôi bị giết, bắn và chặt đầu. Tôi còn nhớ những người sau:

  1. Fakhraddin Bahadir Salimov, sinh năm 1960 - một tên lính Ác-mê-ni-a đã dùng nòng súng liên thanh đánh vào đầu anh ấy khiến anh ấy tử vong.
  2. Elkhan Nasib, sinh năm 1962 - những tên lính Ác-mê-ni-a đã mang anh ra khỏi xà lim và bắn chết.
  3. Mobil, sinh năm 1968, quân Ác-mê-ni-a đã giết anh ấy một cách dã man bằng cách đá và dùng dùi cui và nòng súng liên thanh đánh anh ấy.
  4. Huseyn 55 tuổi (mẹ tên là Marish) - quân Ác-mê-ni-a đã đưa anh ấy ra khỏi xà lim của chúng tôi đến xà lim gần đó và bắt đầu đánh đập anh ấy một cách tàn nhẫn, sau đó bắn chết.
  5. Vidadi, sinh năm 1965, và Murvat, sinh năm 1974 - sau khi đưa họ ra khỏi xà lim, quân Ác-mê-ni-a đã chặt đầu họ.
  6. Láng giềng của tôi Faiq Shahmali, sinh năm 1969 - đã bị đại tá người Ác-mê-ni-a, Karo, bắn chết.

Khi chúng tôi ở Khojaly, Karo đã là một đao phủ khét tiếng. Hắn ta là Trưởng Bộ phận Phòng cháy chữa cháy. Hắn ta có dáng người cao, vai rộng và ria mép đen.




Ilgar Niyaz Abishov:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a đã bao vây và nã pháo vào thị trấn Khojaly. Lúc đó, chúng tôi đang làm nhiệm vụ. Trong khi giao tranh với quân Ác-mê-ni-a, anh họ tôi Elshad đã bị bắn vào đầu. Mẹ tôi, bốn anh tôi, các cháu trai của cô tôi Zahir, Elmar, con trai anh Klos, Mobil, Guleysha và tôi đã bị bao vây gần quận Askeran. Chúng tôi đã được đưa tới Sở Cảnh sát Askeran, và khi chúng tôi cố gắng trốn thoát thì chúng đã bắn vào cháu trai của cô tôi từ phía sau. Chúng đã tra tấn chúng tôi bằng cách đạp và dùng dùi cui và nòng súng liên thanh đánh chúng tôi. Một tên cảnh sát tên là Karo đã tra tấn tôi rất dã man. Natiq, Mehman và Arif đã ở đó khi chúng tôi bị đưa đến. Họ cũng bị tra tấn dã man. Khoảng 8 ngày sau, chúng đưa chúng tôi đến một nơi được gọi là Gala và lại đánh đập chúng tôi một cách tàn nhẫn. Ở đó có Mirza, Yunus, Huseyn, Ibrahim, Ali, các anh trai của tôi Ilham và Saadat, và 2 người đàn ông đến từ Garadagli. Họ đã trao đổi với chúng tôi với sự trợ giúp của Allahverdi Bagirov.




Mammad Jumshud Mammadov:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, sau khi quân Ác-mê-ni-a vây bắt tại thị trấn Khojaly, tôi đã phải trốn chạy cùng với những người dân khác trong thị trấn. Cùng với Janan Orujov, Faig Alimammadov, Kamil Mammadov, Kamal, Isa, Ilgar Abishov, Yashar Alimammadov, Mahammad Mammadov, và một nhóm người mà tôi không nhớ tên, chúng tôi đã ẩn nấp trong rừng và ở đó đến ngày 28 tháng 2 năm 1992. Đêm đó, quân Ác-mê-ni-a đã bắt được tôi và đưa tôi đến trang trại ở Nakhchevanik. Ở đó, tôi đã biết rằng họ đã sát hại Mammad sau khi bắt giữ anh ấy và các con tin khác cũng bị bắt giữ ở đó. Karo Babayan đã chặt đầu những người bắt giữ chúng tôi. Hắn ta là Trưởng Bộ phận Phòng cháy chữa cháy và một đại tá cảnh sát. Hắn ta đã tra tấn những người bị bắt giữ ở đó. Trong số đó có phụ nữ và trẻ em. Vào ngày 14 tháng 3 năm 1992, chúng đã gom 21 con tin vào phòng hộ chiếu của Sở Cảnh sát Askeran. Những tên lính Ác-mê-ni-a trong nhóm của Karo đã đánh đập chúng tôi trong căn phòng đó. Cũng trong ngày hôm đó, chúng đã đưa chúng tôi quay trở lại phía A-déc-bai-gian. Trước khi trao đổi chúng tôi, Karo Babayan đã sát hại Faiq Alimammadov ở sân của Sở Cảnh sát. Anh trai tôi Jamil Jumshud Mammadov có thể xác nhận điều này.

 


Valeh Sahib Huseynov:

Khi chứng kiến cuộc vây bắt thị trấn Khojaly đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, vào khoảng 11 giờ đêm, với vợ tôi Saadat, chú tôi Zakariyya Guliyev, vợ chú Shura, con trai họ Akbar, Taleh, cháu họ Sevinj và Samir, chúng tôi bắt đầu chạy trốn đến Askeran. Khi chúng tôi đến khu vực nằm giữa Shelli và Dahra, quân Ác-mê-ni-a đã bao vây chúng toi và nổ súng. Chúng tôi cố gắng trốn chạy theo nhiều hướng khác nhau. Sau đó thì chúng tôi lạc mất nhau. Khi tôi đến Shelli, tôi đã tìm thấy vợ tôi trong số những người trốn thoát và trở lại nơi mà cô ấy ẩn nấp. Ở đó có Salim, Durdana, Saida, Elshad và khoảng 13-14 người dân thị trấn Khojaly mà tôi không thể nhớ tên. Khi tất cả chúng tôi hết đạn thì quân Ác-mê-ni-a đã bắt giữ chúng tôi. Vợ tôi đa chết do vết thương đạn bắn. Vào ngày 26 tháng 2 năm 1992, chúng đã đưa chúng tôi đến Askeran. Trên đường đi, chúng đẩy chúng tôi xuống dòng nước lạnh giá của sông Gargar. Chúng để chúng tôi ở Sở Cảnh sát Askeran với khoảng 13-14 người vào lúc 10 giờ sáng. Tại đó, chúng chia tách phụ nữ và nam giới và bắt đầu đánh đập. Tôi còn nhớ Elkhan, Natiq, Salim, Vasif (đã chết), Ilgar, Saadat (đã chết), Intizam và Mehman, những người bị giam giữ cùng xà lim với tôi. Có khoảng 15-20 con tin bị giam giữ ở từng xà lim. Tối hôm đó, Karo, Trưởng Bộ phận Phòng cháy chữa cháy tại Sở Cảnh sát đó đã cầm đầu những tên lính Ác-mê-ni-a có râu quai nón khác, ra lệnh tống Elkhan, Salim, Huseyn, Natiq và tôi vào xà lim và đánh đập chúng tôi dã man bằng nòng súng liên thanh, chân ghế và dùi cui. Những tiếng gào thét cũng vọng ra từ các xà lim gần đó. Lúc ấy, chúng tôi đã nhận ra rằng những tên lính Ác-mê-ni-a đang đánh đập, hãm hiếp và lăng mạ những người phụ nữ bị giam giữ ở đó. Vào ngày 28 tháng 2 năm 1992, khoảng 4-5 giờ chiều, chúng đã đưa tôi và Elkhan đến xà lim dành cho các cuộc tra tấn của Karo và rút móng tay và bẻ gãy các ngón tay của tôi. Trong suốt cuộc tra tấn, tôi bị ngất vài lần. Vào ngày 1 tháng 3 Karo và một số tên lính Ác-mê-ni-a có râu quai nón khác đã tiến vào xà lim và đánh đập từng người. Theo lệnh của Karo, một tên lính Ác-mê-ni-a đã thọc dao vào ngực Elkhan nhưng không sâu lắm, do đó Elkhan đã không chết. Hai tiếng sau, Karo đưa Elkhan, Natiq và 2 người nữa (tôi không nhớ tên họ) đi đâu đó, và tôi không biết chuyện gì đã xảy ra với họ sau đó. Khi ấy tôi biết rằng Karo đưa Salim, Huseyn, Araz và Vasif ra khỏi xà lim và bắn chết. Ngày hôm đó vào khoảng 8-9 giờ tối, khi hắn ta lại đánh đập chúng tôi, hắn ta đã bắn một người tên là Faiq. Vào ngày 22 tháng 3 năm 1992, chúng đưa tôi trở lại phía A-déc-bai-gian và trao đổi lấy 3 tên lính Ác-mê-ni-a.



Yusif Museyib Karimov:
Trước ngày 25 tháng 2 năm 1992, tôi sống tại thị trấn Khojaly với gia đình tôi - vợ tôi Iltima Mohterem Karimova, con trai Algayit, và các con gái Aynura, Aygun và Yegana. Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, Khojaly đã bị chiếm đóng. Lúc ấy tôi đang làm nhiệm vụ đứng cạnh súng liên thanh gần đường sắt. Tôi không nhìn thấy gia đình tôi khi tôi trở về nhà. Tôi đi về phía song Gargar, gần đó tôi nhìn thấy gia đình tôi và khoảng 20-25 người dân thị trấn, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Khi đó, những tên lính Ác-mê-ni-a bao vây chúng tôi và nã súng. Tôi cũng nổ súng lại nhưng vì nòng súng liên thanh đã bị nóng quá và vỡ ra từng mảnh nên tôi đã vứt nó xuống song. Quân Ác-mê-ni-a đã làm tôi bị thương ở đùi phải và bắt giữ chúng tôi. Chúng có râu quai nón, tôi không biết tên chúng, và trong số chúng có vài người Nga. Sau khi đánh đập chúng tôi một cách tàn nhẫn bằng nòng súng liên thanh và khúc gỗ, chúng bắt chúng tôi đi bộ và gom chúng tôi ở cửa hàng tại Khojaly. Chúng cũng đưa những người khác đến đây. Có khoảng 30 người. Tôi còn nhớ Huseyn Sariyev, Hasan Hasanov, Alasgar, Shargiyya, và con gái của cô ấy Alima và Irada. Vào ngày 26 tháng 2 năm 1992, chúng đẩy chúng tôi lên xe buýt và đưa đến trường dành cho người câm ở Khankendi. Chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a hành hạ dã man mà tôi thì không nhớ tên chúng. Một tên lính Ác-mê-ni-a đã làm rách trán tôi do dùng nòng súng liên thanh đánh vào đầu tôi. Chúng lột quần áo Irada, cô con gái 24 tuổi của Shargiyya, hãm hiếp cô gái và bắt đầu đánh đập. Những tên lính Ác-mê-ni-a cũng hãm hiếp vợ tôi Iltima Karimova, cắt đi mái tóc dài của cô ấy để cô ấy trông xấu xí hơn. Khi những tên lính Ác-mê-ni-a đánh những đứa con khoảng 6-7 tuổi của tôi ngã xuống nền bê tông, các cháu vẫn còn bị đau đầu đến tận ngày nay. Sau đó, quân Ác-mê-ni-a đã tách tôi ra khỏi những người phụ nữ, tống tôi vào xà lim và thực hiện những cuộc tra tấn kinh dị. Bốn xương sườn trái của tôi đã bị gãy do bị đấm. Một tên lính Ác-mê-ni-a đã thọc dao vào vai trái của tôi và rút dao ra khỏi ngực tôi, đốt một mảnh giấy và hơ cháy tóc tôi sau đó tống tôi vào xà lim. Ở đó, tôi nhìn thấy vợ tôi, con tôi và những người đàn ông, đàn bà khác đang chảy máu và kêu khóc. Vào ngày 5 tháng 3 năm 1992, chúng đã tách tôi ra khỏi gia đình tôi, và cùng với Huseyn và Elbrus đã đưa tôi đến khu cách ly cảnh sát Khankendi. Ở đây, chúng tôi đã bị Agajanyan, Giám đốc Sở Cảnh sát Askeran đánh đập. Trước mắt chúng tôi, chúng đã sát hại con trai của người dân Khojaly, Mammadali. Một tuần sau đó, chúng đưa những người dân khác của Khojaly là Ganahat, cha của Alif Hajiyev là Latif Mammadov, Gayim, Gadim, Kamil Huseynov, Abulfat, Ali và con trai Nabi. Chúng cũng tra tấn chúng tôi ở đó. Vào ngày 16 tháng 4 năm 1992, chúng đưa tôi và Kamil đến nơi được gọi là Khanbagi ở Khankendi. Ở đó, những tên lính Ác-mê-ni-a cùng với những tên lính Nga đã đánh đập, làm nhục và tra tấn chúng tôi trong 5 ngày. Vào ngày 20 tháng 4 năm 1992, chúng đã đưa tôi và Kamil Huseynov đến quận Gubadly và thả chúng tôi ra. Chúng trao đổi các thành viên trong gia đình chúng tôi vào tháng 5. Do các vết thương mà tôi gặp phải trong thời gian bị bắt giữ nên tôi nhìn rất kém và hiện đang chữa bệnh tại Viện Mắt. Ngoài ra, toàn bộ tài sản của tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch.



Sahida Gurban Alakbarova:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, thị trấn Khojaly đã bị nã súng từ 3 hướng. Chúng tôi phải rời khỏi thị trấn. Quân Ác-mê-ni-a đã bắt chúng tôi làm con tin cùng với 9 người khác ở khu vực được gọi là Garagaya và đưa chúng tôi đến Sở Cảnh sát Askeran. Chúng lấy toàn bộ tài liệu, tiền bạc và đồ trang sức của chúng tôi trên đường đến đó. Có khoảng 70 phụ nữ và trẻ em. Quân Ác-mê-ni-a đưa những cô gái trẻ đi theo và tra tấn họ. Rồi một ngày, chúng muốn mang con gái 6 tuổi của tôi đi. Tôi không để chúng làm vậy nên chúng tra tấn tôi. Ngày hôm đó mẹ tôi đã bị giết vì tín ngưỡng của bà. Các chị gái tôi Makhmar Huseynova và Mahbuba Abishova, con trai Chingiz và con gái Chinara, anh rể tôi Sohrab vẫn đang bị mất tích. Cùng với 70 người khác, chúng tôi đã được trao đổi lấy hai thi hài lính Ác-mê-ni-a. Do thị trấn bị chiếm giữ nên nhà cửa và toàn bộ tài sản của chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch.




Adila Ali Nacafova:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a chiếm giữ Khojaly nên chúng tôi buộc phải rời khỏi thị trấn. Chúng tôi có khoảng 150-200 người. Chúng tôi chạy vào rừng. Có khoảng 200 tên lính Ác-mê-ni-a có vũ khí bắn vào chúng tôi, và trong số đó có cả những tên lính Nga. Sau khi bắn xối xả thì chỉ có 20 trong số 150-200 người còn sống. Quân Ác-mê-ni-a cướp sạch tiền bạc và đồ trang sức của chúng tôi, dùng kìm nhổ răng vàng của chúng tôi, cào xước tai những người phụ nữ và lấy khuyên tai của họ. Răng vàng của cha tôi và tôi cũng bị nhổ ra. Chúng truy sát dã man vợ, con gái, con trai và vợ chưa cưới của con trai của láng giềng tôi là Jalal. Chúng trói một người đàn ông tên là Mushfig vào xe ô tô và kéo anh ấy trên mặt đất trước con mắt của chúng tôi. Mặt anh ấy bị thương và cánh tay bị gãy. Cha anh ấy không thể nhận ra thi thể của con mình nữa. Chúng tôi đã bị đánh đập tàn nhẫn vài lần một ngày. Trong số những tên lính Ác-mê-ni-a, có một người phụ nữ tên là Janna, và bà ta cũng tham gia tra tấn chúng tôi. Chúng thậm chí còn không để chúng tôi ăn tuyết.



Vugar Ali Nacafov:
Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a chiếm giữ Khojaly vào khoảng 11 giờ đêm. Lúc đó, chúng tôi đang làm nhiệm vụ. Sau khi chúng bao vây chúng tôi và chúng tôi tìm cách để trốn thoát về về phía Aghdam. Chúng tôi có khoảng 60-70 người nhưng chỉ có 20-30 người sống sót. Quân Ác-mê-ni-a đã dồn chúng tôi vào trong nhà và bắt đầu tra tấn. Có một người Meskhetian Turk đến từ Uzbekistan tên là Ahmed. Chúng đã trói tay chân của anh ấy và chặt đầu anh ấy. Sau đó, chúng đưa tôi đến Khankandi. Ở đó, chúng tống tôi vào xà li, trói tay tôi và bắt đầu đánh đập tôi đến khi tôi bất tỉnh. Chúng hơ nóng một con dao và khắc lên chân tôi. Bây giờ trên cơ thể tôi có vô số sẹo do con dao ấy gây ra. Sau đó, chúng bắt tôi phải uống một loại thuốc màu vàng. Bây giờ tôi không biết loại thuốc đó là gì. Tôi đã kết hôn được 9 năm nhưng tôi vẫn chưa có con. Sau khi tra tấn nhiều người A-déc-bai-gian trẻ khác như tôi, chúng khiến chúng tôi đau khổ suốt phần đời còn lại. Do những trận tra tấn này mà tôi bị rối loạn thần kinh, thường xuyên đau thận và hầu như không đứng bằng chân được. Nhà cửa, tài sản, đồ trang sức và tiền bạc của chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch.




Etibar Ali Nacafov:

Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, vào khoảng 10 giờ đêm, quân Ác-mê-ni-a đã tấn công thị trấn Khojaly. Lúc đó chúng tôi đang làm nhiệm vụ. Sáng sớm hôm sau, vào khoảng 4-5 giờ, quân Ác-mê-ni-a đã nổ súng vào chúng tôi từ xe tăng. Do bị thương nặng nên tôi đã bất tỉnh. Khi tỉnh lại, tôi thấy tiếng súng đã ngừng. Quân Ác-mê-ni-a đã bắt giữ tôi cùng với những người dân khác của thị trấn Khojaly và đưa chúng tôi đến khu cách ly ở Khankendi. Ở đó chúng tôi bị tra tấn dã man. Mặc dù chân trái của tôi bị thương nặng nhưng chúng vẫn đánh gẫy chân phải của tôi bằng một thanh sắt dài 1m. Chúng dùng kìm nhổ răng vàng của một người đàn ông tên là Alasgar. Anh ấy không thể chịu được các trận tra tấn và chết đêm đó.

Nhiều người đã chết ở đó do không thể chịu nổi các trận tra tấn của chúng. Do thị trấn chúng tôi bị chiếm giữ nên nhà cửa, đồ trang sức, tiền bạc và toàn bộ tài sản của chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch.




Ramil Bilman Alakbarov:

Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, tôi đã rời thị trấn Khojaly với cha mẹ tôi. Lúc ấy tôi mới 12 tuổi. Chúng tôi rời thị trấn và chạy đến một khu rừng và ở lại đó 6 ngày. Quân Ác-mê-ni-a bao vây chúng tôi và bắt đầu nổ súng. Tôi bị thương ở chân trái. Ở đó tôi được tận mắt chứng kiến quân Ác-mê-ni-a bắt 16 thanh niên và quẳng họ xuống một cái giếng khoan bằng máy kéo. Khi chúng tôi muốn chạy trốn đến Aghdam, quân Ác-mê-ni-a đã bắt giữ chúng tôi và đánh đập cha tôi một cách tàn nhẫn. Chúng cướp đồ trang sức và tiền bạc của chúng tôi. Sau đó, chúng đưa chúng tôi đến trang trại ở quận Aghdam và giữ chúng tôi ở đó 3 ngày. Khi chân tôi bị thương nặng, cha mẹ tôi đã dùng dây băng lại vết thương để cầm máu. Quân Ác-mê-ni-a đã đánh đập dã man các con tin bị bắt giữ ở đó. 3 ngày sau chúng mới thả chúng tôi ra. Sau khi trở về từ cuộc vây bắt đó, tôi đã đi trị bệnh ở bệnh viện Aghdam, chân tôi vẫn còn 12 vết khâu. Bây giờ tôi vẫn phải chịu đựng những thương tật này. Tôi vẫn không thể đi lại bình thường. Cha tôi bị bệnh thận và gan do các cuộc tra tấn trong khi bị bắt giữ.

 



Asya Mushur Bidzinova:
I had lived in Uzbekistan before. We found refuge in Azerbaijan and were settled in Khojaly. Over the night from 25 to 26 February 1992 the Armenians seized Khojaly. The people began to flee to the forest. We hid in the basement of our house. The Armenians got into this basement and began to shoot. My husband was also there. and died because of shots. When I wanted to come up to him the Armenians hit my back with a barrel of machine gun. There is a scar left on my body. They took 64 people, among which were little children, to Khankendi and kept there for 3 days. During captivity they didn’t give us even a slice of bread. The Armenians were raping young girls and regularly beating us.




Mahir Imran Khalilov:
Trước kia tôi đã sống ở Uzbekistan. Chúng tôi tìm thấy nơi ẩn náu ở A-déc-bai-gian và định cư ở Khojaly. Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly. Người dân ở đó bắt đầu chạy trốn về phía khu rừng. Chúng tôi ẩn nấp dưới tầng hầm nhà chúng tôi. Quân Ác-mê-ni-a tiến vào tầng hầm này và bắt đầu nổ sung. Chồng tôi cũng ở đó và bị bắn chết. Khi tôi muốn chạy đến bên anh ấy thì những tên lính Ác-mê-ni-a đã dùng nòng sung liên thanh đánh vào lưng tôi. Bây giờ trên cơ thể tôi vẫn còn một vết sẹo. Chúng đưa 64 người, trong đó có trẻ nhỏ, đến Khankendi và giam giữ họ ở đấy trong 3 ngày. Trong thời gian bắt giữ, chúng không cho chúng tôi ăn, thậm chí là một mẩu bánh mì. Những tên lính Ác-mê-ni-a hãm hiếp các cô gái trẻ và thường xuyên đánh đập chúng tôi.




Dilshad Saday Guliyeva:

Đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly. Chúng sát hại những người dân vô tội, đốt nhà và cướp bóc tài sản. Những người dân Khojaly còn sống đã chạy trốn theo nhiều hướng khác nhau. Chúng tôi tháo chạy vào rừng và trốn ở đó. Sau 4 ngày ẩn náu trong rừng gần Nakhchivanik, có khoảng 30 tên lính Ác-mê-ni-a đã bắt giữ chúng tôi và đưa chúng tôi đến làng của người Ác-mê-ni-a. Thời tiết lúc đó đầy sương mù và chúng bắt chúng tôi phải đi bộ trên chân trần. Đã có những người chết vì sương mù và đói khát. Chúng tống chúng tôi vào xà lim ở làng của người Ác-mê-ni-a và bắt đầu đánh đập tàn nhẫn. Ở đó, chúng đã bắn khoảng 7-8 người A-déc-bai-gian trước mắt tôi. Sau đó, chúng đưa chúng tôi đến Askeran và tống chúng tôi vào tù. Chúng giam giữ chúng tôi ở đó mà không cho chúng tôi thức ăn và nước uống, đánh đập chúng tôi tàn nhẫn, đốt thuốc trên cơ thể nam giới và phụ nữ. Chúng cướp tiền bạc và đồ trang sức của chúng tôi. Chúng lấy vòng cổ, đồng hồ, nhẫn và khuyên tai bằng vàng của tôi. Khi chúng tôi ra mặt kháng cự lại thì chúng đánh chúng tôi một cách dã man. Khi chúng tôi rời Khojaly, toàn bộ tài sản của chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch. Chúng cũng phá hủy nhà cửa của chúng tôi. Khi chúng tôi bị bắt giữ, hai anh rể của tôi đã ở cùng chúng tôi. Một trong số họ là Mikayil Zahid Guliyev đã tự sát. Người khác, Azad Zahid Guliyev, đã bị quân Ác-mê-ni-a bắt làm con tin và bị giam giữ 28 ngày. Tôi đã được trao đổi lấy những tên lính người Ác-mê-ni-a bị bắt giữ một ngày ở Askeran.




Shahla Bahatur Safarova:

Chúng tôi buộc phải rời Khojaly trong đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Cùng với chồng tôi và 5 đứa con, chúng tôi ẩn nấp trong rừng. Ở đó, chúng tôi bị quân Ác-mê-ni-a bao vây. Tôi bị thương ở cánh tay trái tại làng Nakhchivanik. Chúng tôi không thể di chuyển và bị bắt giữ. Quân Ác-mê-ni-a đưa chúng tôi đến Askeran và giam chúng tôi ở Sở Cảnh sát. Mặc dù tôi bị thương nhưng chúng không cho tôi thuốc chữa. Mặc dù trời rất lạnh nhưng chúng tôi lại bị giam giữ ở một văn phòng không có cửa sổ và không có thức ăn. Khi chúng tôi rời Khojaly, quân Ác-mê-ni-a đã cướp phá nhà cửa, đồ trang sức, tiền bạc và toàn bộ tài sản của chúng tôi. Hai ngày sau, chúng tôi được thả ra.




Azad Zahid Guliyev:
Chúng tôi rời Khojaly trong đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992 và chạy trốn vào rừng. Anh trai tôi Mikayil, chị dâu tôi Dilshad và anh họ tôi Asif đã ở cùng tôi. Anh trai tôi Mikayil đã tự sát để tránh bị bắt giữ. Chúng tôi đã bị bắt làm con tin ở một nơi gần Nakhchivanik. Tôi bị bắt giữ ở Nakhchivanik, Askeran và Noragekh. Quân Ác-mê-ni-a thường xuyên đánh đập chúng tôi bằng nòng súng liên thanh, không cho chúng tôi ăn uống và đốt thuốc lá trên cơ thể chúng tôi. Khi tôi ở Nakhchivanik, quân Ác-mê-ni-a đã bắn 8 người A-déc-bai-gian. Tôi còn nhớ thanh tra viên Karen đến từ Askeran và thanh tra viên Samvel đến Noragekh. Chúng đánh đập và tra tấn tàn nhẫn tất cả những người A-déc-bai-gian. Tôi bị giam giữ trong 14 ngày và sau đó được thả ra cùng với những người khác.




Sattar Mukhtar Agayev:
Chúng tôi rời Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Hôm đó tôi đang làm nhiệm vụ. Khi trở về nhà, tôi không thấy ai cả. Tôi đi về phía khu rừng và gặp gia đình tôi ở đó. Thời tiết lúc đó dày đặc sương mù. Chúng tôi băng qua sông Gargar và bị ướt sũng nước. Tôi ôm đứa con trai 10 tuổi Vusal trong tay và tiếp tục đi. Tuy nhiên, con trai tôi không chịu được sương mù và đã chết. Khi bàn chân cứng lại, tôi không thể đi được nữa. Trong tình huống đó, tôi đã bị hai tên lính Ác-mê-ni-a sáp gần, đánh đập và bắt giữ tôi. Tôi muốn mang thi thể con trai tôi nhưng chúng đạp vào thi thể cháu và không để tôi mang theo. Tôi bị giam giữ ở Dahraz Khankendi. Khi tôi bị tống vào xà lim, chúng hỏi tôi có con trai phục vụ quân đội quốc gia không. Để đánh lừa chúng, tôi trả lời là không. Sau đó, chúng chỉ cho tôi giấy tờ của cháu nhưng tôi vẫn không thừa nhận. Chúng đánh tôi, sau đó chỉ cho tôi thi thể của con trai tôi, người lính quân đội quốc gia Zahid Agayev. Khi tôi muốn ôm lấy cháu, chúng đã đánh đập tôi một cách tàn nhẫn khiến tôi bất tỉnh. Chúng dùng kìm nhổ hết răng tôi. Các vết thương trên chân tôi bắt đầu thối rữa. Chúng không chữa bệnh cho tôi. Sau khi bị bắt giữ 35 ngày, tôi được thả ra.

 


Sardar Sattar Agayev:

Chúng tôi rời Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Cùng với những người đàn ông có vũ khí, chúng tôi đã giúp các thường dân rời khỏi làng. Chúng tôi đi về phía khu rừng. Bỗng nhiên, xảy ra một cuộc giao tranh. Tôi bị quân Ác-mê-ni-a tách khỏi bạn bè và bị bắt giữ. Chúng đánh đập tôi một cách dã man khiến tôi bất tỉnh. Khi tỉnh lại, tôi thấy mình đang ở trong một chiếc chuồng gà. Ở đó, một tên lính Ác-mê-ni-a đã đánh tôi dã man bằng nòng súng liên thanh. Hắn ta chủ yếu đánh vào đầu tôi. Mọi thứ trở nên tối sầm trước mắt tôi và tôi ngã xuống bất tỉnh. Khi tỉnh lại, tôi thấy xung quanh là những người họ hàng của tôi ở làng Abdal-Gulabli.

 

 

Sarvar Sattar Agayev:

Chúng tôi rời Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Lúc đó tôi mới 12 tuổi. Tôi đã ở cùng hai anh trai tôi và mẹ tôi. Chúng tôi ở trong rừng không có thức ăn trong 2 ngày. Khi trận giao tranh nổ ra, tôi bị tách khỏi gia đình tôi và bị hai tên lính Ác-mê-ni-a bắt giữ. Chúng đưa tôi đến một khu vực gọi là Agbulag. Ở đó, chúng đánh đập tôi dã man và sau khi đe dọa trong 24 giờ, chúng thả tôi ra. Tôi đã rất sợ hãi và căng thẳng cực độ. Do đó, tôi thường bị bệnh tim, rối loạn thần kinh và khó tự chủ.




Kamil Dadash Huseynov:
Chúng tôi rời Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Hôm đó tôi đang làm nhiệm vụ. Tôi rất vất vả mới về được đến nhà và chẳng nhìn thấy ai ở đó cả. Tôi chạy vào trong rừng và ở đó 3 ngày với những người dân khác của thị trấn Khojaly. Trời đầy sương mù và băng tuyết. Đó là lý do tại sao chúng tôi bị mất phương hướng. Chúng tôi muốn đi đến làng Abdal-Gulabli, quận Aghdam nhưng do nhầm lẫn chúng tôi đã đến làng Dahraz. Có khoảng 50-60 tên lính Ác-mê-ni-a đã bắn vào chúng tôi. Nhiều người đã thiệt mạng ở đó. Tôi bị bắt giữ và đưa đến khu cách ly ở Khankendi. Tôi còn nhớ tên của những người bị bắt giữ cùng tôi: Niftalin, Sattar, Samandar, Mahammed, Kamal, Alish, Abulfat. Trong thời gian bắt giữ, chúng đã đánh đập chúng tôi hết sức dã man bằng nòng súng liên thanh. Hơn thế nữa, chúng còn để các thường dân đánh đập chúng tôi. Tôi còn nhớ rất rõ các thanh tra viên là Felix và Arthur đã ở trong khu cách ly đó. Sau đó, chúng đưa chúng tôi đến Goris ở Ác-mê-ni-a. Tôi bị giam giữ tại Sở Cảnh satsd Yerevan và bị tra tấn tàn bạo. Chúng tôi bị giam giữ gần như không có đồ ăn. Tổng cộng tôi bị giam giữ 6 tháng. Sau đó, chúng trao đổi chúng tôi với những tên lính Ác-mê-ni-a bị bắt giữ ở Gubadli. Hậu quả của các trận tra tấn đó là tôi bị đau vị tràng và sau đó phải phẫu thuật. Sau khi bị bắt giữa, tôi được người ta cho biết là con gái 8 tuổi của tôi Maral đã bị quân Ác-mê-ni-a sát hại.

 



Rahila Rashid Hajieva:
Quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Chúng đốt nhà, sát hại những người vô tội, cướp bóc tài sản của chúng tôi. Mọi người phải chạy trốn khỏi nhà của mình. Lúc đó, chồng tôi là Mustafayev Vidadi Shafa đã tham gia trận chiến. Anh ấy phục vụ trong tiểu đoàn tình nguyện. Chúng tôi không thể bỏ nhà đi được. Các con gái của tôi là Safayat, Ayshan và con trai tôi là Taleh, chị dâu tôi Rahila và gia đình của Alkhan làm việc ở Sở Cảnh sát Khojaly đã ẩn nấp trong phòng tắm nhà chúng tôi. Lúc đó, ngoài trời tuyết rơi và lạnh giá. Alkhan đến nhà chúng tôi lúc khoảng 4-5 giờ sáng. Anh ấy nói rằng quân Ác-mê-ni-a đã gần như chiếm hết Khojaly rồi. Quân Ác-mê-ni-a xông vào nhà chúng tôi và bắt giữ chúng tôi vào ngày 26 tháng 2 lúc khoảng 11 giờ sáng. Chúng đánh đập chúng tôi rất dã man. Con gái tôi Safayat gào khóc: “Không được đánh mẹ tôi”. Một tên lính Ác-mê-ni-a đã tóm lấy và ném cháu từ tầng hai. Cháu bị thương ở đầu gối. Sau đó, quân Ác-mê-ni-a bắt đầu đánh đập Alkhan. Anh ấy nói với chúng tôi rằng chồng tôi Vidadi đã bị thương trong trận giao tranh và đã đưa cho anh ấy các băng đạn để anh ấy bắn chúng tôi nhằm tránh bị bắt giữ. Alkhan đã đề nghị tha thứ cho anh ấy vì đã không thể làm điều đó và quân Ác-mê-ni-a đã đánh đập anh ấy đến chết trước mặt chúng tôi. Một tên lính Ác-mê-ni-a đưa vợ của anh ấy đi. Hai con trai của anh ấy được đưa đi cùng chúng tôi đến Sở Cảnh sát Askeran. Tôi nhận ra Ashot đến từ Shuhukand trong số những tên lính Ác-mê-ni-a đã bắt giữ chúng tôi. Tên cha anh ấy là Ata. Chúng giam giữ chúng tôi ở Askeran một tuần. Có một người A-déc-bai-gian biệt hiệu là Dumbay hiện sống ở ký túc xá cao đẳng số 9 tại Ganja. Chúng đưa anh ấy đi ra chỗ khác để đánh đập. Khi anh ấy trở lại, anh ấy nói với chúng tôi rằng chồng tôi bị tống vào xà lim và quân Ác-mê-ni-a đang có ý định sát hại chúng tôi bằng cách tra tấn trước mắt anh ấy. Sau đó, quân Ác-mê-ni-a đã hỏi tôi vài lần người đàn ông đó là ai. Tôi không đáp lại và chúng bắt đầu tra tấn tôi. Chúng nung thanh sắt và dí vào người tôi. Chúng dùng dao chặt cánh tay trái của tôi và hàm trên của tôi. Những vết sẹo này vẫn còn nằm trên cơ thể tôi. Sau đó, tôi biết được chồng tôi Vidadai cùng với 4 người A-déc-bai-gian khác đã bị một tên lính Ác-mê-ni-a dẫn giải tới nghĩa trang. Tên lính này có một người anh trai 20 tuổi đã bị thiệt mạng trong trận giao tranh, và anh ấy đã bị chặt đầu ở đó trên nấm mộ của mình. Chị dâu tôi Rahila Shafa Mustafayeva cũng bị bắt giữ. Lúc ấy, chị 25 tuổi. Chúng tôi đã bị những tên lính Ác-mê-ni-a hãm hiếp vài lần. Chúng dùng nòng súng liên thanh và dùi cui đánh đập chúng tôi và không đưa đồ ăn cho chúng tôi. Trong số những tên lính Ác-mê-ni-a tra tấn chúng tôi, có một tên là Karo. Hắn ta thậm chí còn hung bạo hơn những tên khác. Hắn ta trói tay chân của những người bị bắt giữ và dùng dùi cui đánh đập họ. Hắn ta dí những điều thuốc đang cháy vào mắt họ và các bộ phận khác trên cơ thể họ và hãm hiếp phụ nữ. Hắn ta luôn luôn mặc quân phục. Quân Ác-mê-ni-a cướp đi toàn bộ đồ trang sức, tiền bạc và giấy tờ của chúng tôi. Chị dâu tôi Rahila đã bị ốm nặng. Do bị dùng nhục hình nên máu chảy ra nhiều. Thật khó khăn khi giữ mạng sống cho chị ấy đến khi được thả ra. Ở đó, chúng tôi bị giam giữ trong giá lạnh và không đồ ăn. Tất cả các con tôi đều bị ốm. 7 ngày sau chúng tôi được trao đổi lấy những tên lính Ác-mê-ni-a bị bắt giữ. Mặc dù chúng tôi được chữa bệnh sau khi bị bắt giữ nhưng không thể cứu được mạng sống của chị dâu tôi Rahila và con gái tôi Shafayat. Con gái tôi qua đời ở tuổi 22, còn con gái tôi Ayshan và con trai Taleh hiện nay luôn ốm yếu và đang được bác sĩ theo dõi. Bản thân tôi cũng đã phải phẫu thuật. Do vêt thương sọ não mà tôi thường xuyên bị đau đầu.




Elmira Isgandar Valiyeva:

Quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Chúng đốt nhà, sát hại những người dân vô tội. Chúng tôi đã rất vất vả chạy trốn vào rừng và ở đó trong 5 ngày. Thời tiết lúc đó rất lạnh giá. Chúng tôi bị đông cứng vì lạnh. Trong hoàn cảnh đó, chúng tôi bị bắt giữ trong vài ngày. Sau đó chúng trao đổi. Trong khi ở Askeran, chúng tôi đã bị đánh bằng dùi cui. Quân Ác-mê-ni-a cướp nhẫn, vòng cổ và tiền của tôi. Do bị thương nên tôi hay bị đau đầu và rối loạn thần kinh.

 

 

Guloysha Baxtiyar Mammadova:
Chúng tôi rời thị trấn Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Cùng với con trai tôi Farhad, chúng tôi chạy vào rừng. Sau khi ở đó được 3 ngày, chúng tôi bị bắt làm con tin ở khu vực Gilinbag và sau đó bị đưa tới Sở Cảnh satsd Askeran. Ở đó, chúng tôi bị giam giữ 10 ngày. Chúng đánh đập chúng tôi hết sức tàn nhẫn và không cho chúng tôi ăn; nhiều phụ nữ trẻ bị tra tấn và hãm hiếp. Chúng dùng dùi cui, thanh sắt và nòng súng liên thanh đánh đập chúng tôi. Tôi bị bắt làm con tin trong 10 ngày. Hiện nay, tôi đang phải chịu đau đớn do những vết thương khi bị bắt giữ. Tôi bị chấn thương sọ não. Tôi không thể ngủ được nếu không có thuốc ngủ. Tôi hay bị đau đầu dữ dội. Tôi còn bị bệnh thận và dạ dày nữa.

 


Sanam Hasan Abdullayeva:

Vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, tôi đã rời Khojaly cùng với cha, mẹ, các chị gái Hadija, Tazagul, Latafat, các con gái Vusala, Khayala và cháu trai Ruslan. Chúng tôi chạy vào rừng và cha, mẹ và chị gái tôi Latafat đã chết ở đó. Chúng tôi ở đó 4 ngày. Sau đó chúng tôi bị quân Ác-mê-ni-a bắt làm con tin gần làng Pirjiamal và bị giam trong chuồng ngựa cùng với khoảng 300 người dân thị trấn Khojaly. Trong khi chúng tôi bị bắt giữ, một tên lính Ác-mê-ni-a đã sát hại Faiq Alimammadov và Ismail. Quân Ác-mê-ni-a đã tra tấn và đánh đập chúng tôi bằng nòng súng liên thanh và dùi cui, không cho chúng tôi ăn. Chúng tôi được thả trong một ngày.

 


Farman Gazanfar Mammadov:

Quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Chúng tôi buộc phải rời bỏ mảnh đất quê hương. Khi đó tôi mới 10 tuổi. Cùng với mẹ tôi, chúng tôi đã chạy vào rừng với những người dân khác.

Không có thức ăn, chúng tôi phải ở đó trong giá rét 3 ngày. Sau đó, chúng tôi bị quân Ác-mê-ni-a bắt làm con tin. Chúng đánh đập chúng tôi hết sức dã man và đưa chúng tôi đến Sở Cảnh sát Askeran. Chúng giam giữ chúng tôi trong xà lim trong 10 ngày. Ở đó có khoảng 20-30 người. Hàng ngày, cai ngục dùng thanh sắt đánh đập chúng tôi và hãm hiếp các cô gái trẻ. Chúng giam giữ chúng tôi và không cho ăn uống. Tôi là một đứa trẻ và khi tôi gào khóc do sợ hãi thì những tên lính Ác-mê-ni-a đã đẩy tôi ngã xuống và đá tôi túi bụi. Vì thế nên tôi bị bệnh thận. 10 ngày sau chúng tôi được thả ra. Kể từ đó, tôi đã đi chữa bệnh đến tận năm 1996. Nhà cửa và tài sản của chúng tôi đã bị quân Ác-mê-ni-a cướp sạch.

 



Sevil Mursal Abdulova:
Quân Ác-mê-ni-a đã chiếm giữ Khojaly vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992. Cùng với gia đình - chồng tôi và 3 con tôi, chúng tôi chạy vào rừng. Quân Ác-mê-ni-a bao vây chúng tôi. Chúng bắt đầu nổ súng theo hướng tập trung người dân. Con trai 12 tuổi của tôi Jeyhun và tôi bị thương và sau đó bị tách khỏi các thành viên khác trong gia đình gần Aghdam ở khu vực có tên là Garagaya. Ở đó, chúng tôi bị hai tên lính Ác-mê-ni-a có vũ khí bắt làm con tin. Một người phụ nữ đến từ Khankendi tên là Gulli và con trai cô ấy đi cùng chúng tôi. Người phụ nữ này đã đốt hết tiền bạc của mình. Khi quân Ác-mê-ni-a nhìn thấy điều đó, chúng đã giết cả hai mẹ con họ. Chúng cướp tiền và đồ trang sức từ túi của tôi. Chúng đưa chúng tôi đến nhà của chúng ở Khankendi và giam giữ chúng tôi ở đó trong 3 ngày. Chủ căn nhà đó tên là Sarkis. Con trai hắn là Karlen Ayrumyan đã bị tống vào tù ở A-déc-bai-gian. Sau đó, chúng tôi được trao đổi lấy hắn ta ở Askeran.




Fatma Hasan Zamanova:

Do Khojaly bị chiếm giữ vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, những người than trong gia đình tôi đã chạy trốn theo nhiều hướng khác nhau, và tôi trốn trong hầm tránh bom. Có khoảng 100 người cả phụ nữ, đàn ông, người già và trẻ em. Sau đó, những tên lính Ác-mê-ni-a và Nga đã tìm thấy chúng tôi và bắt đầu đánh đập chúng tôi bằng nòng súng liên thanh, sau đó đá và kéo chúng tôi ra khỏi hầm. Khi tôi nhìn thấy thi thể của chồng tôi - Novruz Gulu Zamanov, tôi muốn đến gần anh ấy, nhưng một tên lính Ác-mê-ni-a đã nhìn thấy và đá tôi ngã xuống đất. Sau đó, chúng đưa chúng tôi đến làng Mehdi. Ở đó, chúng lột quần áo của một nhóm lính A-déc-bai-gian và bắn họ ngay trước mắt chúng tôi, cắt thân thể họ thành nhiều mảnh và ghép mảnh nọ với mảnh kia. Chúng cắt bụng những người phụ nữ có thai và lôi bào thai ra, sau đó bắn các bào thai này thành từng mảnh. Chúng nói rằng chúng sẽ không cho phép phụ nữ A-déc-bai-gian sinh ra những bé trai vì một ngày nào đó những bé trai này sẽ lớn lên và cầm vũ khí giết quân Ác-mê-ni-a. Chúng đặt các chai thủy tinh vào bụng những người phụ nữ, đánh gục họ và nhảy lên người họ, làm vỡ các chai thủy tinh trong bụng họ và đặt những chiếc ủng to bằng cao su cũ vào bụng họ. Chúng cắt tóc các cô gái để khiến họ xấu đi. Chúng chọn 50 cô gái và mang họ đi ra chỗ khác để hãm hiếp. Quân Ác-mê-ni-a lột sạch quần áo của một số người đàn ông và ép họ phải quan hệ tình dục với con gái họ, đe dọa sẽ chặt đầu ai dám chống lại chúng. Tôi không nhớ tên của những kẻ tra tấn chúng tôi. Chúng đưa những người còn sống sót đến xà lim của một ngôi nhà lạ ở Khankendi, và chúng tôi lại tiếp tục bị tra tấn. Tôi đã được thả vào cuối tháng 3 năm 1992.




Shakhnaz Yusif Behbudova:
Vào đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 2 năm 1992, thị trấn Khojaly đã bị chiếm giữ. Lúc đó, cha chồng tôi là Shura Pashayev và mẹ chồng tôi là Kubra Pashayeva đã ở cùng chúng tôi. Sau khi băng sông Gargar, chúng tôi chạy trốn vào một khu rừng gần lạng Nakhchivanik cùng với con cái và đi đến Aghdam. Nhưng khi chúng tôi đến nghĩa trang giữa Aghdam và Askeran, quân Ác-mê-ni-a đã bao vây chúng tôi và bắt đầu nổ súng liên thanh. Mọi người bắt đầu chạy trốn theo nhiều hướng khác nhau. Có khoảng 100 người bao gồm phụ nữ, trẻ em và người già đến từ thành phố. Chồng tôi Elshan Shura Pashayev và cha chồng tôi Shura Pashayev cùng với những người khác đã bị quân Ác-mê-ni-a bắn chết. Sau khi xếp những người còn sống thành một hàng gần lòng sông, chúng bắt đầu quăng lựu đạn. Chỉ có 9 người đàn ông đã cố gắng trốn khỏi hầm sống sót và bị thương. Mẹ chồng tôi Kubra đã bị thương ở bàn tay trái do 2 viên đạn và chân tôi bị trầy xước. Những người láng giềng của tôi là Elbrus, Islam, Vugar, Gulnaz, Surayya (đã chết sau đó) còn sống. Sau khi bắt chúng tôi xếp hàng lần nữa, quân Ác-mê-ni-a bắt đầu đánh chúng tôi bằng nhiều đồ vật khác nhau, tra tấn và tống chúng tôi vào hầm của Sở Cảnh sát Askeran. Tại hầm này, chúng giam riêng phụ nữ và đàn ông. Có khoảng 40-50 phụ nữ và trẻ em bị thương trong xà lim của chúng tôi. Các cuộc tra tấn thật kinh dị . Chúng cắt tay, mũi và tai phụ nữ. Chúng không đưa đồ ăn hoặc nước cho chúng tôi. Lũ trẻ gào khóc và những người bị thương kêu la. Thỉnh thoảng, quân Ác-mê-ni-a đi đến xà lim của chúng tôi và bắt những người phụ nữ trẻ đẹp đi và khi họ trở lại chúng tôi biết rằng họ đã bị hãm hiếp. Nghe đâu có một số cô gái trẻ vẫn chưa được thả ra. Khi mẹ của những cô gái trẻ này muốn đi với con gái họ, họ lại bị đánh đập đến khi bất tỉnh. Quân Ác-mê-ni-a cướp sạch toàn bộ đồ trang sức của chúng tôi. Những cuộc tra tấn này còn kéo dài sang tận ngày hôm sau. Chúng tôi bị đưa trở lại phía A-déc-bai-gian vào tối ngày 27 tháng 2 năm 1992.

Free counters!